Volgende afspraak: Zuid-Afrika

Zaterdagavond speelt het nationale voetbalteam van Bosnië-Herzegovina tegen Portugal. Inzet is het laatste ticket voor de wereldkampioenschappen in Zuid-Afrika. Dankzij het Bosnische voetbalteam hebben veel jonge Bosniërs uit heel Europa elkaar en hun nationale trots hervonden.

Bosnische supporters voorafgaand aan de wedstrijd België - Bosnië-Herzegovina (foto: AH)

In mei van dit jaar dreigde de FIFA nog met uitsluiting van het nationale voetbalelftal wegens terugkerend wangedrag van de supporters. Directe aanleiding was de wedstrijd België – Bosnie-Herzegovina, een wedstrijd die 15 minuten onderbroken werd nadat de Bosnische supporters vuurpijlen op het veld gooiden. Met tientallen tegelijk.

Anderhalf jaar eerder werd de wedstrijd Noorwegen – Bosnië-Herzegovina ook al onderbroken. Daarbij hadden de supporters de pech dat de rook bleef hangen in de Noorse winterse mist die al boven het stadion hing en de wedstrijd definitief ruim 30 minuten werd onderbroken. Een gewaarschuwd mens telt voor twee, zou je zeggen.

Wie zijn die supporters? Moeten we vrezen voor wantoestanden in Johannesburg als het land zich onverwacht zou kwalificeren?

Het is van alles wat. Georganiseerde supportersclubs die met bussen vanuit de Balkan komen. De zogenaamde ‘indianen’, lokale families die hun liefde voor het land belijden door zoveel mogelijk sjaaltjes om de armen te binden en zich gek uit te dossen. Er zijn ook idioten bij. Hooligans. Maar die houden zich meestal koest. Wat vooral opvalt is het grote aantal jongens en meisjes tussen de 20 en 35, die rustig staan te keuvelen. De voertaal is Servo-Kroatisch, maar als je goed luistert hoor je allerlei talen doorklinken.

Je zou het een ‘verloren generatie’ kunnen noemen. De duizenden Bosnische jongeren die in de loop van de oorlog van de jaren negentig verspreid raakte over heel Europa. De meeste zijn inmiddels volkomen geïntegreerd in het land van aankomst. Voor hen zijn de wedstrijden van het nationale team een kans om elkaar te ontmoeten en herinneringen op te halen. Een verloren generatie op zoek naar een nieuwe Bosnische identiteit. Het voetbal helpt daarbij. In het voetbalteam bestaat geen Republika Srpska of Moslim-Kroatische federatie. Niet meer.

Voorafgaand aan België – Bosnië-Herzegovina verzamelden enkele honderden Bosnische jongeren zich op de Markt van Genk. Een schattig meisje verkoopt capuchontruien met de tekst ‘Hardcore Bosnians on Tour’.

De supporters mengen makkelijk met het winkelend publiek of drinken een biertje met de stamgasten. Achter in de kroeg hangt een vlag van de ‘Bosnia Fanclub Florida’. Op het terras wordt bijgepraat en slaapt een BiH Fanaticos uit het Zweedse Göteborg z’n roes uit. Een charmante Genkse dame van een jaar of zeventig mengt zich met een vriendelijke glimlach in de menigte. ‘Bent u van Bosnië’ vraagt ze. ‘Ja. Of nee, ik kom uit Nederland’, zegt de supporter. Van Nederland, aja?  Ach als het maar gezellig is he. U mag nog wel komen hoor. Da’s gezellig’. Ze knikt minzaam en schuifelt tussen twee Bosnische ‘hooligans’ door voor ze standhoudt om een etalage met lederen tassen te bekijken.

De uitwedstrijden van het Bosnische elftal houden het midden tussen de gebruikelijke voetbaltaferelen en een schoolreünie. ‘Veel mensen komen naar de wedstrijden om bij te praten en elkaar weer eens te zien’, zegt Abdullah. ‘Zo heb ik via het voetbal mijn buurjongens weer ontmoet. Vroeger in Bosnië woonden we in dezelfde flat, maar door de oorlog verloren we elkaar uit het oog. Via het voetbal kwamen we elkaar weer tegen. Bleek dat we allebei in Nederland woonden. Zij in Brabant, wij in Limburg. Sindsdien spreken we elkaar regelmatig.’

In Genk begon die avond de opmerkelijke opmars van de Bosnische voetbalploeg. België werd verdiend met 4-2 verslagen, maar niet nadat de wedstrijd bij een 1-1 stand korte tijd gestaakt moest worden nadat opnieuw tientallen vuurpijlen op het veld werden geworpen. De fans spelen letterlijk met vuur, een ernstige sanctie van de FIFA ligt op de loer.

‘De vuurwerkacties zijn een protest tegen de corruptie van de Bosnische voetbalfederatie’, zegt Damir die regelmatig de wedstrijden van het Bosnische elftal bezoekt. Ze hebben er een handje van om  kaarten achter te houden en door te verkopen aan bevriende relaties die er het driedubbele voor vragen. De supporters staan machteloos en tonen hun woede op de tribune. Vorig jaar was ik in Istanboel voor de kwalificatiewedstrijd tegen de Turken. Bleek dat de Bosnische bond alle kaarten voor Bosnische fans had teruggetrokken. Terwijl we daar met een paar honderd supporters naar toe waren gereisd. Niemand kan daar iets aan doen. Die acties zijn pure frustratie’.

‘Begrijp me goed, ik keur de vuurwerkacties niet goed! Natuurlijk zitten er altijd een paar idioten bij. Maar het merendeel van de supporters zijn jongens en meisjes die elkaar willen ontmoeten en samen herinneringen ophalen aan Bosnië. Met deze generatie voetballers maken we een echte kans om iets te bereiken. Eindelijk hebben we iets om trots op te zijn. Juist voor onze generatie is het belangrijk dat we weer trots kunnen zijn op ons land’.

Aan de hand van de Bundesliga sterren Misimovic, Dzeko en Ibisevic maakt het Bosnische elftal een serieuze kans op kwalificatie voor het WK in Zuid-Afrika. Tot verrassing van velen behaalde het team de tweede plaats in groep 5 achter Europees kampioen Spanje, maar voor gerenommeerde voetballanden als Turkije en België. Vooraf werd de ‘barrage’ als een vrijwel onmogelijk doel beschouwd.  Maar nu de playoffs bereikt zijn, willen de Bosniërs ook naar Zuid-Afrika. Portugal is gewaarschuwd.

AH