Elders is het ook…zonne-energie (Kenia 2)

Nog steeds op het eiland Lamu, niet ver van Somalië. Gids Ali leidt ons door zijn dorp Matondoni. Op de kade worden we opgewacht door de dorpsoudste. Daarna volgt een bezoek aan Ali’s verloofde en Ali’s moeder. Terwijl zij voor ons kookt – kokosrijst, spinazie en garnalen – stelt Ali ons voor aan zijn 13 katten. Na de lunch volgt een bezoek aan de neef van Ali, de elektricien van het dorp. Hij is gespecialiseerd in het installeren van zonnepanelen. Die zijn er namelijk legio in het dorp Matondoni.

Zonnepaneel op Lamu

Het dorpje telt 1700 inwoners, zeg maar zo’n 340 families. 80 daarvan hebben inmiddels een zonnepaneel gekocht bij Ali’s neef. Die haalt ze uit Mombassa en installeert ze vervolgens op de daken van Matondoni. De meeste huizen hier zijn gemaakt van klei en bamboe. De afwezigheid van elektriciteitsaanvoer werd vroeger altijd opgevangen door batterijen, maar nu zijn er de zonnepanelen. De zon schijnt hier iedere dag, behalve in het regenseizoen, maar dat duurt hoogstens een paar weken.

De oom van Ali heeft zes jaar geleden zijn zonnepanelen aangeschaft en is zichtbaar tevreden met het resultaat. Hij heeft zijn tv, dvd-speler en boxen allemaal voorzien van zonne-energie. Na drie jaar had hij de aanschafkosten eruit en keek hij elke zaterdag gratis naar de premier league. We nemen een kijkje op het dak waar zijn twee panelen glanzen in de zon. Ook bij een flink aantal buren zien we een grijze plaat op het bamboedak. Een schitterend contrast.

(JV)

Op het dak van Ali's oom

Allemaal op zonne-energie

De batterij

Elders is het ook voetbalgekte (kenia)

Clubliefde is belangrijk in Kenia. Elke jongen en elke man weet welke voetbalclub van hem is. Vaak bepaalt je dorp of de wijk waarin je geboren bent welk team je zult volgen, aanmoedigen en verdedigen: Manchester United, Arsenal, Chelsea of Liverpool.

Ondanks dat Kenia haar eigen voetbalcompetitie heeft, staat de Engelse premier league centraal in de hoofden van de Keniaanse mannen. Het is de enige competitie die hier op tv wordt uitgezonden en de – tweedehands- voetbalshirts die hier worden gekocht zijn van de Grote Vier uit Engeland. Voetbal is hier geen grapje: nadat Arsenal door Man United met 4-1 werd vernederd in de Championsleague pleegden een aantal Arsenal fans in Nairobi zelfmoord.

Het kleine dorpje Matondoni (1700 inwoners) op het Keniaanse eiland Lamu is verdeeld tussen Manchester United en Arsenal. Ali, die ons een tour geeft, laat trots zijn muurschildering zien met het logo van Arsenal en daaronder heel groot “The Gunners” .  Het huis is gemaakt van klei en mangotakken, het dak van palmtakken. In de koelte van het huis worden door een paar vrouwen manden gevlochten. De meeste mannen zijn het water op om te vissen.

Ali neemt ons mee naar het huis van zijn oom, die is voor Man United. In zijn huis hangen banieren van de club, de teamfoto van 2009 en een portret van Wayne Rooney. Hij weet alles van voetbal, zelfs het Nederlandse: Martin Jol, AZ, FC Twente. Doordat Ali’s oom een tv heeft en een schotel worden hier op zaterdag de wedstrijden uit Engeland bekeken.

Volgens Ali is voetbal kijken in een Man United huis nog altijd beter dan een uur lopen door het mulle zand naar Lamu.

(JV)

Rooney banier

Elders is het ook… De Tree Climber (Detroit 2)

Het inwonersaantal van Detroit is in de afgelopen decennia gedaald van 1,8 miljoen naar zo’n 900 000. Dit maakt Detroit een van de grootste krimpende steden ter wereld. De krimp ging niet ten koste van het oppervlakte van de stad, maar vooral van tienduizenden huizen. Hierdoor is Detroit zonder twijfel een van de groenste steden ter wereld: bijna 30% van Motorcity is groen.

Wie door Detroit rijdt ziet dus vaak meer grasland dan huizen. De stad die ooit symbool stond voor industrie en het moderne leven – de stad had de eerste snelweg en het eerste winkelcentrum – wordt nu langzaam weer ingehaald door de natuur. De ‘greening of Detroit’ is een fenomeen. Tuinieren is hier hot, en allerlei mensen verdien hun geld in de groene economie.

Kevin Bingham is een boomklimmer. Hij kwam 5 jaar geleden naar Detroit en begon hier als freelance boomklimmer. Een boomklimmer is iemand die zonder technische hulpmiddelen in bomen klimt om bijvoorbeeld dode bladeren weg te halen of takken te verwijderen.Kevin heeft elk week een paar klussen. Voor een dag werk krijgt hij soms wel 600 dollar.

Hoe wordt je een boomklimmer? “Ik klim al mijn hele leven in bomen. Ik heb ook een tijd aan bergbeklimmen gedaan, maar dat is me te competititief. Met boomklimmen gaat het niet om hoog je klimt, maar om hoe goed je met de boom omgaat.” Kevin is een van de weinigen die met bomen werkt zonder heftruck. Hij heeft zelfs geen spikes onder zijn schoenen. “Ik beschouw hen niet als echte treeclimbers,” stelt hij, “zij beschadigen altijd de boom waarmee ze werken.”

Kevin is een van de beste boomklimmers van de VS. Hij is kampioen van Michigan en gaat binnenkort namens de staat naar het wereldkampioenschap boomklimmen in Rhode Island. De wedstrijd bestaat uit vijf verschillende disciplines, van snelklimmen tot een reddingsactie. Dat laatste vind Kevin het leukst. “Daar moet je echt je hersens bij gebruiken.”

Kevin kwam naar Detroit om als boomklimmer te werken. “Ik hou van de natuur, maar groeide op in de stad. Ik ben ook echt een stadsmens. In Detroit vond ik de ideale combinatie.”

Naast zijn werk heeft Kevin een grote tuin waar hij groenten verbouwd, samen met zijn drie buren. In totaal zijn vier huizen in zijn straat bewoond. Voor de rest is het groen. Toch blijft het de grote stad. Haaks op de straat van Kevin loopt een weg waar alle heroïne prostituees in Detroit langs de weg staan. Op weg hiernaartoe kwam ik langs een van hen. “You need company?”

100 meter verder staan we op het erf van Kevin. Er lopen ook een stuk of 10 kippen. “Eigenlijk moet je een vergunning hebben voor het houden van kippen, maar er is in Detroit nauwelijks controle. Daarom hou ik van deze stad. Het voelt als het platteland maar dan minder saai.”

(JV)

Kevin Bingham - Foto Leon Hendrickx

 

Elders is het ook…heartbreaking (Detroit)

Detroit is een stad gebouwd voor 2 miljoen mensen. Die woonden er ook, zo rond 1950. Sindsdien is de stad aan het krimpen. Tenminste, het aantal inwoners daalt. Eerst vluchtte de blanke middenklasse naar de voorsteden, en snel daarna sloten de autofabrieken in Detroit hun deuren met een verdere leegloop als gevolg. En het voormalige Motor City heeft ook al langer dan gemiddeld te maken met de hypotheekcrisis. Resultaat: 50.000 lege huizen, 40.000 hectare Urban Prairie en nog maar 800.000 zielen in deze kolossale stad.

Maar het is geen eenrichtingsverkeer. Er zijn mensen die juist nu naar Detroit verhuizen. Omdat je een huis kunt kopen voor 500 dollar. Omdat je hier gratis een moestuin van een hectare kunt beginnen. Omdat er mensen zijn die in een Ghostbusters auto door de buurt rijden op zoek naar huizen om te renoveren om zo de buurt levendig te houden.

Elders is het ook is deze week in Detroit om deze nieuwe pioniers te ontmoeten!

Fietsend door de steeg tussen twee huizenrijen – waar bewoners hun vuilnisbakken stallen en waar honden blaffend tegen het hek van de achtertuin springen – stuitten we bij toeval op het huis van Dmytro Szylak.
Meneer Szylak woont al een jaar of 40 in Detroit. Hij emigreerde hiernaartoe vanuit de Oekraïne, en werkte 32 jaar als technicus bij General Motors. Na zijn pensionering in 1996 begon hij aan een een enorm bouwsel in zijn achtertuin: ‘Detroit Dysneyland’. Een verzameling schilderijen, hobbelpaarden, mini-helikopters, relikwieën uit de Oekraïne en veel, heel veel propellors.

“You like propellors, Mister?”
“Very Much.”
Meneer Szylak zet ter illustratie van zijn fascinatie de grootste mini-helikopter aan. Hij glimlacht trots. Dan wijst hij op een kleine doos waarop staat ‘Free donations’. “People come here from all over the world. China. Germany.”

We doneren.

Meneer Szylak is niet heel bedreven in het Engels. Hij laat een kleine boekje zien dat een fotografe over zijn project heeft gemaakt. “I was also on internet,” zegt hij.
“You are an artist!”, roepen wij uit, “why did you work for GM for 32 years?”
“I am an engineer.”

Meneer Szylak houdt ervan dingen in en aan elkaar te zetten. Zoveel is zeker.

“Your family must be very proud of you!”
“My wife died 8 months ago. We were married for 50 years.”
Wij zeggen even niks.
“I am still very very sorry,” mompelt meneer Szylak.
19 propellors vullen de stilte met hun lawaai.
“You put me on the internet?”
“Yes, sir.”

Detroit Dysneyland - Foto Leon Hendrickx

(JV)